|
Produkcja szkła została zapoczątkowana najprawdopodobniej w Mezopotamii i Egipcie w III tysiącleciu p.n.e.. Szkło było wtedy artykułem luksusowym, z którego wyrabiano głównie elementy ozdobne i biżuterię. Pierwsza znana huta szkła z epoki brązu, odkryta dzięki badaniom Thilo Rehrena i Ed-gara Puscha, działała około 1250 r. p.n.e. w mieście Pi-Ramzes w Egipcie [28]. Pierwszy przepis określający składniki i ich proporcje potrzebne do wyprodukowania szkła znaleziono w bibliotece asyryjskiego króla Ashurbanipala, panującego w latach 669-627 r. p.n.e. Inskrypcja, wykonana pismem klinowym na glinianych tablicach, brzmiała: "Weź 60 części piasku, 180 części popiołu z morskich roślin, 5 części kredy a uzyskasz szkło".
Prekursorami w dziedzinie produkcji szkła i zastosowaniu w budownictwie byli najprawdopodobniej Rzymianie, którzy potrafili wyprodukować elementy szklane o wymiarach 300 x 500 mm i grubości 30-60 mm. Tafle były wmontowywane w elewacje domów oraz łaźni w Pompejach oraz Herculaneum bezpośrednio, lub wykonanych z drewna lub brązu ramach. Metoda produkcji polegała na wylewaniu płynnej masy szklanej na specjalny, posypany piaskiem stół oraz rozciąganiu jej za pomocą stalowych haków.
W epoce średniowiecza istniały dwie główne metody produkcji szklanych płyt. Obydwie polegały na wdmuchiwaniu powietrza, przy użyciu specjalnej rury stalowej, do wnętrza stopionej masy szklanej. Pierwsza z metod polegała na uformowaniu, przez wydmuchiwanie, obracanie i toczenie po odpowiednim stole, podłużnego cylindra o możliwie najcieńszych ściankach. Następnie za pomocą stalowej szpilki (później diamentu) odcinano końce cylindra oraz robiono wzdłużne nacięcie. Kolejnym etapem było podgrzanie oraz wyprostowanie cylindra, formując szklane płyty o powierzchni do dwóch metrów kwadratowych.
 Druga metoda, podobnie jak metoda wydmuchiwania, polegała na uformowaniu szklanego balonu a następnie nacięciu na jednym końcu. Szybkie obracanie gorącej masy powodowało otwieranie się „dzwona" tworząc szklany dysk, z którego po wystudzeniu wycinano tafle. Elementy szklane wytwarzane tą metodą cechowały się większą przejrzystości i gładszą powierzchnia. Metoda wytwarzania tafli przez obracanie była wykorzystywana w Francji do połowy XIX w.
Pomiędzy XV i XVII wiekiem głównym producentem szkła w Europie była Wenecja. Rzemieślnicy z powodzeniem produkowali naczynia, butelki i lustra, które cechowały się nieznaną do tamtej pory czystością i brakiem koloru. Szkło przestało być materiałem zarezerwowanym tylko dla monarchów, coraz częściej było zamawiane przez mieszczan do szklenia pałaców i domów. Relatywnie wysoka cena motywowała rzemieślników do poszukiwania nowych, tańszych i bardziej efektywnych metod produkcji tafli szklanych. W 1687 r. Frenchman Bernard Perrot wymyślił innowacyjny proces produkcji szkła płaskiego, który polegał na wylewaniu stopionej masy szklanej na wcześniej podgrzaną miedzianą płytę i rozpłaszczaniu jej przy użyciu chłodzonych wodą, stalowych rolek. Perrot z powodzeniem produkował tafle szklane o wymiarach 1200 x 2000 mm. Kolejnym przełomem w produkcji szkła był wynaleziony przez Friedricha Siemensa w XIX w. sposób opalania pieca szklarskiego, który pozwalał zaoszczędzić 50% paliwa.
Ważnym momentem w historii szkła był początek XX w., kiedy do produkcji szkła zaczęto używać maszyn przemysłowych. W 1905 r. Irving Colburn opatentował metodę nazwaną Libbey-Owens. Polegała ona na przeciąganiu masy szklanej przez wypolerowany, wykonany ze stopu niklu, wałek i następnie chłodzeniu tafli w 60 metrowym tunelu. Po schłodzeniu tafle cięto na mniejsze kawałki. W zalewności od szybkości przeciągania uzyskiwano tafle szklane o grubościach od 6 do 20 mm i szerokości do 2500 mm.
W 1913 r. belgijski technolog Emile Fourcault opatentował podobną metodę produkcji płyt szklanych. Metoda ta polegała na zanurzeniu zaopatrzonej w szczelinę ceramicznej dyszy w masie szklanej. Pod wpływem nacisku płynne szkło przedostawało się przez szczelinę i było ciągnięte w górę przez zestaw wałków. Uzyskiwano tafle szklane o szerokości do 2300 mm. Metoda ta była przez długi czas głównym sposobem produkcji szkła płaskiego.
Pierwsze wzmianki dotyczące polskich hut szkła pochodzą z XIV w. W tym czasie na terenie naszego kraju istniało kilkanaście zakładów. Pierwszy zakład szklarski działał w Kruszwicy, natomiast pierwsza huta szkła powstała w Poznaniu.
W 1960 r. nastąpił przełom w produkcji szkła. Innowacyjny proces, wynaleziony i rozwinięty przez A. Pilkingtona, polegał na wylewaniu stopionej masy szklanej na idealnie gładką powierzchnie roztopionej cyny. Uzyskiwano w ten sposób idealnie gładkie tafle szklane tzw. floatglass. |
